Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bakanlığı ve YÖK desteğiyle Erzurum’da stratejik öneme sahip ilaçların ham maddelerini üretmek için büyük bir adım attı. 88 bilim insanının görev aldığı bu projede, Türkiye’nin sağlık sektöründeki dışa bağımlılığını azaltmak hedefleniyor.
Erzurum, Türkiye’nin sağlık sektöründe dışa bağımlılığını azaltma yolunda öncü bir rol üstleniyor. Atatürk Üniversitesi bünyesinde, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) güçlü desteğiyle, kritik öneme sahip ilaçların ham maddelerinin üretimine yaklaşık yedi ay önce dev bir adım atıldı.
Bu yenilikçi proje, sadece bir şehrin değil, tüm ülkenin sağlık geleceğine ışık tutuyor. Yüksek teknolojiyle donatılmış laboratuvarlarda, 88 parlak bilim insanı; kimya, farmakoloji, organik kimya ve moleküler biyoloji gibi farklı disiplinlerden gelerek bu önemli misyonu omuzluyor.
Proje kapsamında, 11 farklı araştırma grubu, stratejik öneme sahip ilaçların etken maddelerini yepyeni ve özgün yöntemlerle sentezlemek için yoğun bir mesai harcıyor. Üniversite, bu çığır açan hamleyle, Türkiye’nin ilaç ham maddesi üretimindeki kilit noktası olmayı hedefliyor.
Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, bu projenin temelinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “üreten sağlık” politikasının yattığını vurguladı. Hacımüftüoğlu, Erzurum’un bu alandaki potansiyeline dikkat çekerek şunları dile getirdi:
“Atatürk Üniversitesi, farmakoloji, organik kimya ve moleküler biyoloji gibi alanlarda Türkiye’nin en üst sıralarında yer alan çok güçlü akademik bir yapıya sahip. Bu donanım, üniversitemize ilaç üretimi konusunda özel bir misyon yüklüyor. Sağlık Bakanlığımızın özel desteği sayesinde, bazı kritik ham maddelerin Erzurum’da üretilip ilaç firmalarına sağlanması gündemde. Burada stratejik bir nokta var: Devletimiz Erzurum’a tam destek veriyor. 88 bilim insanımızla, bu ürünleri mümkün olan en uygun maliyetle üretme gayretindeyiz.”
Hacımüftüoğlu, bilim insanlarının ilk aşamada piyasada sıkça kullanılan stratejik ürünleri üretmeye odaklandığını belirtti. Her gruptan en az bir ilacın ham maddesinin üretileceğini ifade eden Rektör, hedefleri şöyle açıkladı:
“Ateş düşürücü, ağrı kesici, lokal ve genel anestezi, steroidler, morfin ve kalp ilaçları gibi geniş bir yelpazede, her gruptan en az bir ilacın stratejik olarak burada üretilmesi ve ihtiyaç anında temin edilmesi planlanıyor. Toplamda 100 ilaç ham maddesi üretmeyi hedefliyoruz.”
Rektör Hacımüftüoğlu, bu 100 hedeften 10-11 tanesi üzerinde aktif çalışmaların sürdüğünü ekledi. Projenin aşamalı ilerleyeceğini vurgulayarak, “Bu ürünler önce laboratuvar ölçeğinde geliştirilecek, ardından ölçek büyütülerek tonajlı üretime geçilecek. Bu büyük ölçekli üretimde Evyap’tan paha biçilmez bir destek aldık; yaklaşık 10 milyon Euro’luk bir bina ve fabrika desteği karşılıksız olarak sağlanacak. Sağlık Bakanlığımız da gerekli cihaz takviyesini yaptı. Cumhurbaşkanımızın onayıyla yürütülen bu uzun soluklu çalışma, birçok bakanlığın da katkılarıyla inşallah başarıyla devam edecek.” şeklinde konuştu.
Ayrıca, ilaç ham maddesi üretimiyle ilgili geliştirilen yeni yöntem ve keşifler için patent başvurularının da yapıldığı müjdesini verdi.
Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Burmaoğlu da projenin devletin en üst düzeyinde kabul görmesinin ve Atatürk Üniversitesi gibi kimya ve farmakoloji alanlarında güçlü bir yapıya sahip bir kurumda başlamasının tesadüf olmadığını dile getirdi. Burmaoğlu, molekülleri sentezleyerek başladıkları bu yolculukta, tamamı kimya bölümü öğretim üyelerinden oluşan 11 araştırma grubu kurduklarını aktardı.
“Her bir hocamız kendi grubunu oluşturdu. Bu gruplarda sekizer kişi, yani öğretim üyeleri, araştırma görevlileri ve bursiyerler görev alıyor; burs ödemeleri de aksatılmadan yapılıyor,” diyen Burmaoğlu, projenin en kritik detayını da aydınlattı: “Bu işe başlarken belirlediğimiz moleküllerin yüzde 95’i mevcut hastalıkların tedavisinde kullanılan ham maddeler. Burada altını çizmemiz gereken önemli bir nokta var: Biz ilacın kendisini değil, ilacın kalbini oluşturan ham maddeyi üretiyoruz.“
