TÜBA Başkanı Şeker, ISC Bölgesel İş Birliği Vizyonunu Anlattı

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Uluslararası Bilim Konseyi (ISC) tarafından düzenlenen Orta Asya ve Güney Kafkasya Bölgesel Odak Noktası’nın resmi açılış törenine Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te katıldı. Programda bilim akademilerinin temsilcileri, bölgesel bilimsel iş birliği ve ortak araştırma önceliklerini masaya yatırdı.

Özbekistan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi ile ISC’nin ortaklaşa yürüttüğü etkinlikte, ISC Başkanı Prof. Dr. Robbert Dijkgraaf’ın video mesajı izleyicilere sunuldu. Ardından ISC Üst Yöneticisi Dr. Salvatore Aricò ve Özbekistan Bilimler Akademisi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Shahlo Turdikulova, bölgesel odak noktasının yapısını ve hedeflerini anlattı. Odak noktasının kuruluş iş birliği anlaşması, Aricò ile Özbekistan Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Shavkat Ayupov tarafından imzalandı.

Ortak Sorunlara Birlikte Yanıt

Aricò, bölge ülkelerinin köklü bilimsel geleneklere sahip olduğunu belirterek, geçen yıl Taşkent’teki istişare toplantısında akademilerin ISC ile daha yakın çalışma talebinde bulunduğunu hatırlattı. Ayupov ise su ve gıda güvenliği ile genç araştırmacıların bölgede tutulması gibi sorunların ortak ele alınabileceğini ifade etti.

Oturumda Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan, Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan temsilcileri ülkelerindeki çalışmaları sundu. Ardından TÜBA, Rusya Bilimler Akademisi ve Türk Akademisi’nin deneyimlerinin paylaşıldığı oturumda Şeker, akademiler arası ağların güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Sürdürülebilir İş Birliği İçin Dört Öneri

Şeker, kalıcı iş birliğinin düzenli etkinliklerle mümkün olduğunu söyleyerek Türk dünyası akademilerinin yaz okullarına dikkat çekti. Genç araştırmacılara yatırım konusunda ise TÜBA ve TÜBİTAK’ın Aziz Sancar Araştırma Bursu Programı kapsamında Özbekistanlı araştırmacıların Türkiye’deki laboratuvarlarda çalışabildiğini belirtti. Ayrıca ortak tarihsel mirasın ve doğa ile sosyal bilimlerin birlikte ele alınmasının önemine değindi. Dördüncü olarak mevcut bilimsel ağlar arasında bağlantı kurulması gerektiğini ifade etti.

Su, İklim, Deprem ve Yapay Zekâ Öncelikleri

Şeker, su ve iklim, deprem, gıda ve sağlık ile yapay zekâyı öncelikli iş birliği alanları olarak sıraladı. 17-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da yapılacak Dünya Bilim Forumu’na dikkat çeken Şeker, bölgesel odak noktasının ortak önceliklerini bu forumda sunmasını önerdi. Yapay zekânın bölge dillerini öğrenmesi gerektiğini belirten Şeker, bölgenin kendi dillerini ve kültürel birikimini bu teknolojilere yansıtmasının zorunlu olduğunu söyledi.

Konuşmasını Uluğ Bey’in Semerkant’taki astronomi çalışmalarını hatırlatarak tamamlayan Şeker, TÜBA’nın bölgesel bilimsel iş birliğine katkı sunmaya hazır olduğunu belirtti.