Ticaret Bakanlığı verileriyle büyüyen pazarda yapay zekayla alışveriş dönemi

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme göstererek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yüzde 29 artışla 115 milyar doların üzerine çıkan Türkiye e-ticaret pazarı için yapay zeka üzerinden alışveriş bağlantısı sunulmaya başlandı.

Söz konusu altyapı, internetten sipariş verirken aradığı ürünün teknik ismini, tam model kodunu veya parça numarasını hatırlamayan müşterilerin işlemlerini kolaylaştırmak üzere yapılandırıldı. Tüketici talebini kendi günlük kelimeleriyle aktardığında, akıllı sistem bu tanımı satıcının teyitli ürün kataloğuyla eşleştiriyor. Verilen detaylar yetersiz kalırsa asistan rastgele uyumluluk çıkarmak yerine; ölçü, model ya da kullanım hedefine dair netleştirici sorular yöneltiyor. Anlık fiyat, stok ve indirim bilgileri yapay zekanın sohbet hafızasından değil, doğrudan sitenin merkezi yazılımından aktarılıyor.

Bu sistemi hayata geçiren Fiberport, geliştirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çözümünü klasik bir sohbet aracı şeklinde değil, işletmenin gerçek verileriyle haberleşen bir satın alma köprüsü olarak tanımlıyor. Firma, yapay zeka kanalları üzerinden alışveriş sürecini sunan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu duyuruyor.

Ödeme sürecinde küresel yönelim ve yerel uygulama

Fiberport’un benimsediği ödeme stratejisi, küresel ölçekteki teknoloji devlerinin attığı adımlarla tam bir uyum gösteriyor. OpenAI, Mart 2026 tarihinde ChatGPT içerisindeki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün gereken operasyonel esnekliği veremediğini belirterek, satıcıların kendi ödeme sistemlerini kullanabilmesine imkan tanıdı ve asıl gücünü ürün keşfetme aşamasına yöneltti. Google tarafı ise Ocak 2026’da Shopify işbirliğiyle Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurdu; Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme adımlarını ilk aşamada ABD merkezli yetkili satıcılarla test etmeye başladı.

Türkiye’deki işletmeler için sohbet penceresinde ödeme yapılmasını beklemek yerine, ürün seçimi ve sepet hazırlama adımlarını yapay zeka ortamına taşıyıp tahsilatı mevcut sitede tamamlama yaklaşımı Fiberport tarafından en sağlıklı başlangıç kabul ediliyor. Bu prensip "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" şeklinde özetleniyor. Böylelikle sanal POS altyapısı, teslimat seçenekleri, teslimat adresi ve e-fatura operasyonları satıcının kurulu düzeninde varlığını koruyor.

Satıcı profili, ülke ve ödeme aracıcısının altyapısı uyumlu olduğunda ödeme sürecinin bir bölümünün sohbet içinde yapılması ikincil seçenek olarak ele alınıyor. Fiberport, bunun sisteme bir API anahtarı girmekle çözülemeyeceğini; tahsilat yetkilendirmesi, siparişin teyidi, kesintiye uğrayan işlemler, iptal ve iade süreçlerinin testlerden geçmesi gerektiğini vurguluyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity araçları aynı teknik mimari ve ödeme özelliklerine sahip olmadığı için projenin kapsamı her mağazanın kullandığı yazılıma, ülkesine, hesabına ve ödeme kuruluşuna göre şekilleniyor. Adı geçen platformlar resmi ortaklık veya hazır modül şeklinde değil, teknik değerlendirme alanları olarak aktarılıyor.

Yapay zeka ortamında desteklenen işlem tipleri

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Türkiye pazarındaki ticari mevzuat ve kurallar da entegrasyonun temelinde yer alıyor. TL bazlı etiketler, KDV dahil ya da hariç tutarlar, taksit imkanları, havale indirimleri, ücretsiz kargo tutarları ve fatura ayrıntıları mağazanın kendi kurallarına göre sunuluyor. Yapay zeka sistemi kendi inisiyatifiyle indirim, taksit ya da teslim süresi vaat edemiyor. iyzico, PayTR ve bankaların sanal POS yapıları mevcut sözleşmelere göre inceleniyor; kredi kartı bilgisi hiçbir aşamada sohbet metnine girilmiyor. Satışın gerçekleştiği kabulü sadece ödeme sayfasının görüntülenmesiyle değil, tahsilat kuruluşunun ilettiği doğrulanmış sunucu bildirimiyle yapılıyor. Sayfadan geri çıkılması ya da ağın kesilmesi halinde mükerrer çekim yapılmasını önleyen mutabakat ve tekilleştirme protokolleri devreye alınıyor.

Mevcut altyapıyı koruyan model ve protokol ayrımları

Sunulan hizmet, mağazanın e-ticaret yazılımını terk etmesini gerektirmiyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft ya da işletmeye özel geliştirilmiş yazılımlarda öncelikle API erişim limitleri, paket hakları ve sepet bağlantısı analiz ediliyor. Fiberport, bu yazılım isimlerinin her biri adına onaylı hazır eklenti bulunduğu anlamı taşımadığını, teknik fizibilite kapsamını temsil ettiğini belirtiyor.

Ürünlerin ayrı yerde, depo stoklarının farklı programda, siparişlerin ise Excel dosyalarında işlendiği işletmelerde ilk iş olarak hangi verinin esas kabul edileceği belirleniyor. Yanlış stok bilgisini veya güncel olmayan fiyatı daha seri biçimde getiren bir yapay zekanın sorunu çözemeyeceğini hatırlatan firma; e-ticaret sitesini ERP, muhasebe, depo ve sevkiyat yazılımlarıyla beraber inceliyor.

Yapay zeka destekli ticarette bahsi geçen standartlar birbirinden bağımsız görevlere sahiptir ve projelerde üçünün birden kullanımı zorunlu değildir. Firma, protokolü hedef platformun güncel sözleşmesine göre seçmektedir.

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Güvenlik tarafında katalog sorgulayan bot ile para transferi ya da iade yöneten araçların yetkileri tamamen ayrılıyor. OAuth yapısı, oturum izolasyonu, erişim kotaları ve denetim kayıtları ihtiyaca göre entegre ediliyor; API anahtarları asla tarayıcı tarafına veya müşteri sohbetine taşınmıyor. Tekrarlanan isteklerin birden fazla sipariş üretmesini engellemek için idempotency anahtarları, webhook imza kontrolü ve yeniden deneme kuralları kuruluyor. Katalog açıklamasına sonradan yazılan yönlendirici ifadeler de sistemsel yetki olarak tanınmıyor.

Hangi sektörler için uygun

Fiberport geliştirilen modeli dört ana işletme yapısı için öncelikli görmektedir.

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Veritabanı yetersiz olan işletmelerde proje doğrudan yapay zeka entegrasyonuyla değil; eksik özelliklerin tamamlanması, varyant ve ürün kimliği sorunlarının giderilmesiyle başlatılıyor. Hizmetin referans projesi olan MakineUstası bu hazırlığın somut bir örneğidir. Fiberport’un 2019 yılından itibaren yürüttüğü hırdavat ve elektrikli el aletleri alanındaki bu projede makineler, teknik parçalar, şemalar ve uyumluluk verileri birbiriyle bağlantılı şekilde yönetilmektedir. Ürün aramaya dönük katalog optimizasyonu da bu altyapı üzerinde çalışmaktadır.

Aşamalı kurulum ve şirket profili

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Sistemin başarısı üretilen konuşma sayısıyla değil; ürün bulma, sepete ekleme, kasaya geçiş ve onaylanan sipariş zinciriyle takip ediliyor. Ödeme bitmeden satış kaydı tamamlanmış sayılmıyor. Şirket, teknik altyapının kurulmasının veya kataloğun açılmasının ürünlerin ChatGPT veya Gemini üzerinde öne çıkarılacağı ya da kesin satılacağı garantisini vermediğini belirtmektedir. Proje süresi ve bütçesi ise verilerin kalitesine, sistemin API sınırlarına, hedef platformlara, ödeme adımlarına ve güvenlik seviyesine göre aşamalı olarak çıkarılmaktadır.

Fiberport, Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. şirketinin tescilli yazılım markasıdır. 26 yıllık sektör tecrübesine sahip olan şirket; teknik servis, mali müşavirlik, restoran, bayi ve müşteri yönetimi ile cari hesap alanlarında hazır yazılımlar üretmektedir. Bunun yanında özel yazılım, web ve mobil uygulama geliştirme, API entegrasyonu, Linux sunucu yönetimi, teknik SEO, üretken yapay zeka, AI ajanları ve RAG tabanlı arama teknolojileri sağlamaktadır. Kurumun ürün ve hizmetlerine fiberportglobal.com web sitesi üzerinden ulaşılabilmektedir.

Firma: Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.

Marka: Fiberport

Web: fiberportglobal.com

Telefon ve WhatsApp: 0212 259 0 259

E-posta: [email protected]