Omicron’la birlikte İsrail’de ultra Ortodoks gruplar aşıya yöneldi

İsrail Pfizer-Biontech aşılarını yaygın kullanmaya başlayan ve çift doz aşılamada büyük hız alan ülkelerin başında geliyordu. Ülke, pek çok devletten önce yaşamı normale döndürdü. İsrail’de aşılama sürecinde bazı Ortodoks Yahudi inancına mensup gruplar ise aşı olmanın anlayışlarıyla ters düştüğünü söyleyerek aşı olmadı. Dünyada pek çok din adamı aşılama sürecinde aktif rol aldı. Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı da aşının dinen uygun olduğu yönünde pek çok açıklama yaptı.

45 yaşındaki Yossi Levy isimli İsrail vatandaşı Ortodoksluk mezhebini benimsemiş ve ülkede bir yıldan uzun süredir kullanılan aşıyı yakın zamanda ilk kez olmuş. Levy, “Aşıya karşı olduğumdan değil, tembellikten aşı olmadım” diyor. İsrail hükümeti özellikle Omicron ile birlikte aşı çalışmalarına hız verdi.

‘AŞILAMADA AGRESİF OLACAĞIZ’

İsrail’de aşırı Ortodokslar olarak bilinen topluluğun yoğun yaşadığı Bnei Brak kentinin belediye başkanı Avraham Rubinstein, “Aşılama konusunda agresif olacağız” diyor. İsrail hükümeti de aşırı Ortodoks grupların dini kanaat önderleri ile görüşerek aşılama konusunda topluluğun ikna edilmesini istiyor. Buradaki asıl amaç topluluk arasında aşının etkileri üzerine dolaşan söylentileri yok etmek.

Aşırı Ortodoks gruplar arasında aşılama oranının düşük olmasının bir diğer sebebi ise ortalama yaşın genç olması, bu topluluğun yarısının yaşı 16’nın altında ve İsrail’de aşılama 16 yaş altı gruba daha yeni geldi. Pek çok aşırı Ortodoks da ya halihazırda hastalığa yakalandı ya da aşıya ihtiyaçları olduğunu düşünmüyor.

İsrail hükümeti özellikle dini okulların bahçesine mobil aşı noktaları kurmayı değerlendiriyor. Bunun velilerin üzerinde çocuklarına aşı yaptırma konusunda baskı oluşturması umuluyor. İsrail dünyada ilk kez hatırlatma dozu uygulamasını başlatan ülkeydi.

1.2 MİLYON KİŞİ

Şu an ülkede ikinci dozunu olanların oranı yüzde 63, hatırlatma dozunu ise nüfusun yüzde 45’i yaptırdı. Sayıları 1.2 milyon olan aşırı Ortodoks cemaati ise salgının başından beri en yüksek ölüm oranına sahip topluluk oldu. Aşırı Ortodokslar, İsrail nüfusunun yüzde 13’ünü oluşturuyor. Aşırı Ortodokslar genellikle yoksul mahallelerde, kalabalık gruplar halinde ve küçük apartman dairelerinde yaşıyorlar.

Ortodoksların çocuklarına aldırdığı eğitimde matematik ve İngilizce, dini eğitime göre arka planda tutuluyor. Toplulukta internet kullanma oranı oldukça düşük, seküler gördükleri İsrail TV kanallarından çoğunu da izlemiyorlar.

Kudüs merkezli düşünce kuruluşu İsrail Demokrasi Enstitüsü’nde çalışan Gilad Malach aşırı Ortodoks grupların devletten korktuğunu, devlete oluşan güvensizliğin de aşıya olan güvensizlik anlamına geldiğini söylüyor. 

İsrail Sağlık Bakanlığı’na aşırı Ortodoks gruplar hakkında danışmanlık veren Avi Blumenthal, cemaat arasında mesajlaşma panoları ve yerel medya aracılığı ile aşı dezenformasyonunun yayıldığını söyledi. Aşırı Ortodokslar için yaşamlarını biçimlendirirken hahamların yorumları çok önemli. Bazı hahamlar aşıya ciddi şekilde yönlendirirken, bazıları ise konu hakkında çekimser.

‘ÖĞRETİMİZE GÖRE DEVAM EDECEĞİZ’

Kendisi de aşırı Ortodoks olan Avi Blumenthal, bazı hastanelerin hahamları hastaneye çağırarak aşının faydaları hakkında onları bilgilendirdiklerini söylüyor. Hükümetin virüs danışma kurulundan isimler de sık sık dini figürler ile bir araya geliyor. Dört çocuk annesi Bnei Brak sakini 27 yaşındaki Dvora Ber, “Yahudi öğretisine göre devam edeceğiz. Bize ne söylerlerse onu yapacağız” demekte. İsrail’de aşırı Ortodoks gruplar arasında aşılama oranları yavaş da olsa artıyor.

Öte yandan İsrail’de Omicron varyantı kaynaklı ilk ölüm gerçekleşti. Kronik hastalığı olan 75 yaşındaki bir erkek varyant sonucu 21 Aralık’ta hayatını kaybetti. İsrail’de 26 Ocak tarihine kadar devlet kurumlarındaki personelin yarısı evden çalışacak. İsrail’de bir günde Omicron bulaşan insan sayısı 341’i buldu.

*Yukarıdaki derlemede yer alan bilgilerin ağırlıklı bir bölümü Associated Press’ten Tia Goldenberg imzasıyla yayımlanan ‘Hard-hit By Covid, Israel’s Ultra-Orthodox Slow to Get Shots’ isimli makaleden alınmıştır.

Kaynak: Web Özel