Kadim Mirasımıza Yeniden Nefes: Bakan Ersoy’dan Hatay’da Umut Dolu Açıklamalar

Kadim Mirasımıza Yeniden Nefes: Hatay’da Kültürel Uyanış

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümünde Hatay’da, acının ve direnişin sembolü haline gelen bu topraklarda önemli açıklamalarda bulundu. Hatay Büyükşehir Belediyesi’nin restore edilen tarihi binasında yaptığı konuşmada Bakan Ersoy, yaşanan büyük yıkımın ardından kültürel mirasımızı yeniden ayağa kaldırmak için yürütülen hummalı çalışmaları tüm detaylarıyla gözler önüne serdi. Bu sadece bir onarım değil, adeta bir kültürel yeniden dirilişin manifestosu gibiydi.

Yıkımın Gölgesinde Miras Avcılığı: İlk Adımlar

Depremin ilk şokunun ardından, kültürel mirasımızın korunması için devasa bir seferberlik başlatıldı. Bakan Ersoy, bakanlık olarak tarihin, kültürün ve Hatay gibi şehirlerin eşsiz kimliğinin muhafazasını bir namus borcu bildiklerini vurguladı. Tam 11 ilde, doğrudan sahaya inilerek, kültür varlıkları için adeta bir dedektif gibi çalışıldı: tespitler yapıldı, eserler titizlikle tasnif edildi, enkazdan arındırıldı ve her bir detay büyük bir özenle belgelendi.

Bu muazzam envanter çalışması sonucunda, paha biçilmez eserler Kazı Evi Depoları ve çeşitli müze müdürlüklerinin güvenli kollarında koruma altına alındı. Tescilli yapıların enkaz alanları güvenlik çemberine alınırken, ağır hasarlı tarihi eserlerden çıkan her bir nitelikli parça, gelecekteki restorasyonlar için birer hazine gibi özenle ayrıştırıldı. Tüm bu acil müdahaleler, zamanla yarışarak ve büyük bir hassasiyetle tamamlandı.

Rakamlarla Yeniden Doğuş: Bir Hikaye Anlatımı

Bakan Ersoy, deprem sonrası yürütülen bu destansı çabayı rakamlarla somutlaştırdı. Yapılan hasar tespitlerinde 5.119 taşınmaz kültür varlığı incelendi. Bu varlıklardan 364’ü tamamen yok olmuş, 973’ü ağır, 1.206’sı orta ve 1.036’sı hafif hasar görmüştü. Her bir yapının belgelenmesinin ardından, yeniden inşa ve restorasyon süreçleri için projeler hızla hayata geçirildi. Bu süreçte bilimsel yöntemlerden milim sapılmadı, eserlerin özgün ruhuna sadık kalındı.

Bugüne kadar 11 ilde toplam 63 restorasyon projesi başarıyla tamamlandı, 21 çalışma ise aynı titizlikle hızla ilerliyor. Bu çabalarda yalnızca Bakanlığa ait yapılar için yaklaşık 7,3 milyar lira gibi devasa bir bütçe kullanıldı. Öte yandan, özel mülkiyetteki tescilli yapılara da omuz verildi: 1.278 yapıya proje, 278 yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere 1.554 yapıya yaklaşık 2 milyar lira kaynak aktarıldı. Bu, sadece taşları değil, hayatları da onarma gayretiydi.

Hatay’ın Kalbinde Yeşeren Umut: Devam Eden İhya Çalışmaları

Hatay, kültürel mirasın en ağır darbeler aldığı illerden biriydi. Ancak burada da umut fidanları yeşermeye başladı. Bakan Ersoy, Hatay’da proje ve uygulama işleri kapsamında yaklaşık 2,3 milyar liralık ödenekle 10 çalışmanın tamamlandığını, 5 projenin ise tüm hızıyla devam ettiğini belirtti. Özellikle 307 hektarlık “Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi” ve 16 yapıyı kapsayan “Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları”nın büyüklüğü, şehrin geleceğine dair vizyonun bir göstergesi.

Antakya’daki sivil mimarlık harikalarının belgelenmesi için de kaynaklar hızla devreye sokuldu. Şu ana dek 69 yapının projesi hazırlandı, 2025’e kadar 28 yapı daha projeleri tamamlanacak. Ayrıca 70 yapının projelendirme ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmaları devam ediyor. Müze cephesinde ise kurtarma operasyonları devam ediyor: Hatay Müze Müdürlüğü’nde 1080 metrekarelik 72 mozaik panel güvenle kaldırıldı. Ağır hasarlı 1125 metrekarelik mozaiklerin restorasyonu ve 28 taş eserin geçici depolara taşınması da titizlikle sürüyor. Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi’ndeki 9 eserin restorasyonu ise şimdiden tamamlandı.

Müzeler Yeniden Nefes Alıyor, Hatay Arkeoloji Müzesi’nde Heyecanlı Bekleyiş

11 il genelindeki müze restorasyonları da tüm hızıyla devam ediyor. Depremde yara alan müzelerde 155 eser restore edildi. Kahramanmaraş Müzesi’ndeki 218 eser ve Elbistan Müzesi’ndeki 6 eser için de hummalı çalışmalar sürüyor. Bakan Ersoy’un Hataylılara müjdesi ise bu yıl içinde Hatay Arkeoloji Müzesi’nin yeni yüzüyle kapılarını açacak olmasıydı. Hatay Eski Belediye Binası’nın tamamlanması ve Kurtuluş Caddesi’ndeki kentsel tasarım uygulamalarının sonuna gelinmesi, şehrin tarihi dokusunun yeniden canlandığının en somut kanıtları.

Vakıf Eserleri İçin De Kapsamlı Bir İhya Hamlesi

Kültürel mirasımızın önemli bir parçasını oluşturan vakıf eserleri de depremden nasibini almıştı. Bakan Ersoy’un verdiği bilgiye göre, 377 vakıf eseri zarar gördü; 31’i tamamen yıkıldı, 144’ü ağır hasarlıydı. Ancak bu yıkımın karşısında da güçlü bir irade durdu: Geçen üç yılda, 33’ü Hatay’da olmak üzere 109 vakıf eseri özgün hallerine uygun olarak restore edildi. Kalan 268 eserin restorasyonunun ise Haziran ayına kadar tamamlanması hedefleniyor. Bu, adeta bir vakit nakit yarışıdır.

Bu çalışmaların en çarpıcı örneklerinden biri, Anadolu’nun ilk camisi olarak kabul edilen Habib-i Neccar Camii oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla yeniden ibadete açılan caminin kubbesi 1400 ton hafifletildi, zeminden kalem işlerine kadar her bir ayrıntı orijinaline sadık kalınarak yeniden yaratıldı. Bakan Ersoy, bu titizliğin diğer tüm çalışmalarda da geçerli olduğunu belirterek, herkesi bu mucizevi dönüşümü yerinde görmeye davet etti.

Milletin Dirayeti ve Devletin Kararlılığı: Bir Destan

Bakan Ersoy, konuşmasının sonunda, 6 Şubat depremlerinin ardından milletçe gösterilen eşsiz dirayet ve dayanışmaya özel bir vurgu yaptı. Yaşanan felaketin, Türk milletinin iradesini asla zayıflatmadığını, aksine bir kenetlenmeye yol açtığını söyledi. “Dünya bu büyük milletin nasıl kenetlendiğine hayretle, hayranlıkla, imrenerek şahit olmuştur” sözleriyle milletin gücünü bir kez daha dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ilk günden itibaren bölgede olması ve tüm bakanların sahada omuz omuza çalışması, bu büyük ihyanın arkasındaki devlet kararlılığını gösterdi. Bakan Ersoy, “Umut simsarlığı yapanlara, acıdan siyasi çıkar devşirmeye çalışanlara, sabah gelip öğlen kaçanlara karşın bizler sizin emanetiniz olan makamların gereğini yapmanın, sorumluluğumuzu yerine getirmenin gayretinde olduk” diyerek, zor zamanlarda dahi hizmet aşkının altını çizdi. Vatandaşların güveni ve sabrı sayesinde, üç yılın sonunda yeniden inşa edilmiş şehirlerde huzurlu hayatların yeşermesi, bu sürecin en büyük mükafatı oldu.

Milletin en zor günlerinde karamsarlık yayan, “10-15 yıldan önce bu işler olmaz” diyen vizyon yoksunlarının ise milletin vicdanına havale edildiğini belirten Ersoy, bu destansı başarı hikayesinin temelinde sadece ve sadece aziz milletin inancı, güveni ve desteği olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve tüm çalışma arkadaşlarına teşekkür eden Bakan Ersoy, “Bundan sonrası inşallah daha iyiye, daha güzele bir yürüyüş olacaktır” diyerek sözlerini tamamladı.