Grönland Fırtınası Küresel Piyasaları Sarstı: Belirsizlikler Hız Kesmiyor

Küresel Piyasalar Grönland Gerilimiyle Nefesini Tutuyor

Küresel piyasalar, Amerika Birleşik Devletleri’nin Grönland’ı ilhak girişimi etrafında dönen jeopolitik ve ticari gerginliklerin etkisiyle sarsılmaya devam ediyor. ABD’yi, Avrupa Birliği ve NATO ülkeleriyle karşı karşıya getiren bu hamle, risk algısını doruklara tırmandırırken, yatırımcıların kafasındaki soru işaretleri de giderek çoğalıyor.

Yılın ilk ayından itibaren şiddetini artıran jeopolitik riskler ve ticaret cephesindeki gerilimler, küresel arenada risk iştahını fena halde törpülüyor. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın, Grönland’ı alma girişimine karşı çıktıkları gerekçesiyle 8 Avrupa ülkesine gümrük vergisi uygulama tehdidi savurması, piyasaların belirsizlik sarmalına daha da derinden dalmasına neden oldu.

Trump’ın Hamleleri ve Şirket Bilançoları Mercek Altında

Trump’ın bu gümrük vergilerini fiilen uygulayıp uygulamayacağı, yatırım dünyasının en kilit gündem maddelerinden biri. Ancak ABD’nin Venezuela’daki agresif tutumu akıllara geldiğinde, Grönland’a yönelik olası bir askeri harekat senaryosu, yatırımcıları riskli varlıklardan hızla uzaklaştırıyor. Bu durum, piyasalarda gözle görülür bir temkinli havayı beraberinde getiriyor.

Başkan Trump, NBC’ye yaptığı açıklamada, Grönland’ı ele geçirmek için güç kullanıp kullanmayacağı sorusuna “Yorum yok” yanıtını vererek spekülasyonları iyice artırdı. Küresel jeopolitik buhranın yanı sıra, şirketlerin yakın zamanda açıklayacağı bilançolar da piyasaların radarında. Özellikle geçen hafta büyük bankaların karışık sonuçlar sunmasının ardından, ABD ekonomisinin nabzını tutmak isteyen yatırımcılar, bilançoları adeta büyüteçle inceleyecek.

Uluslararası Kurumların Bakışı ve Davos’tan Esen Rüzgarlar

Tüm bu gerilimli atmosferde, Uluslararası Para Fonu (IMF) küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,1’den yüzde 3,3’e çıkardı. Ancak Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD’nin Avrupalı müttefiklerine yönelik Grönland kaynaklı gümrük vergisi tehdidinin Avrupa’daki jeopolitik riskleri tırmandırdığını belirtiyor. Öte yandan, Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) 56. yıllık toplantıları “Diyalog Ruhu” temasıyla Davos’ta başladı. Trump’ın burada yapacağı açıklamaların da piyasaların yönünü tayin etme potansiyeli yüksek.

Ortadoğu’dan Kara Haberler ve Yüksek Mahkeme Kararı Beklentisi

İran’dan gelen jeopolitik riskler de küresel piyasalarda satış baskısını artıran başka bir unsur. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 4 bin 29’a yükseldiğini duyurdu. Diğer taraftan, ABD Yüksek Mahkemesi’nin bugün açıklayacağı karar paketi merakla bekleniyor. Bekleyen önemli davalar arasında, Trump’ın gümrük vergisi tarifelerinin yasallığını ele alan bir dava da bulunuyor.

Piyasalarda Dalgalanma: Altın Yükselirken Petrol Düşüşte

Ticaret savaşı endişelerinin yeniden alevlenmesiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,26’ya tırmandı. Dolar endeksi ise yüzde 0,5 azalışla 98,9 seviyesinde seyrediyor. Jeopolitik gerginliklerin tetiklediği taleple altın, bugün 4 bin 697,7 dolarla rekor seviyeyi gördü ve dünkü kapanışın yüzde 0,6 üzerinde 4 bin 696,5 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,3 azalışla 63,4 dolara geriledi.

ABD borsaları dün “Martin Luther King Jr. Günü” dolayısıyla kapalı olsa da, endeks vadeli kontratları güne düşüşle başladı.

Avrupa Misillemeye Hazır: AB’den Sert Yanıt

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu sözcülerinden Olof Gill, ABD’nin Grönland’a destek sağlayan Avrupa ülkelerine ek gümrük vergileri uygulaması halinde misillemeye hazır olduklarını ve AB’nin ekonomik çıkarlarını korumak için her türlü adımı atacaklarını net bir dille ifade etti. AB ülkelerinin, Trump’ın Grönland nedeniyle ek tarife kararına karşılık 93 milyar euroluk gümrük vergisi de içeren misilleme hazırlığında olduğu haberleri de yayılıyor. Bu durumun ciddiyetini artıran bir başka gelişme ise AB liderlerinin, Trump’ın ek tarife uygulama kararının ardından 22 Ocak’ta olağanüstü zirvede bir araya gelecek olması.

Makroekonomik cephede ise Euro Bölgesi’nde kasımda yüzde 2,1 olan yıllık enflasyon, aralıkta yüzde 1,9’a geriledi. Aylık bazda ise yüzde 0,2 olarak gerçekleşti. Bu gelişmelerin ışığında Avrupa borsaları da kasvetli bir tablo çizdi:

• İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,39 değer kaybetti.
• İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,32 değer kaybetti.
• Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,78 değer kaybetti.
• Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,34 değer kaybetti.

Avrupa’da endeks vadeli kontratlar da güne düşüşle başladı.

Asya Borsalarında Japonya Faktörü Öne Çıkıyor

Asya borsaları da jeopolitik riskler ve Japonya’daki siyasi gelişmelerin etkisiyle kasvetli bir seyir izliyor. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin, erken genel seçim için Temsilciler Meclisi’nin 23 Ocak’ta feshedileceğini açıklaması, Japonya borsalarında sert düşüşlere yol açtı. Daha önce mali teşvik beklentisiyle olumlu karşılanan bu durum, artan harcamaların nasıl finanse edileceği konusundaki şüpheler nedeniyle tahvil piyasasında satış baskısı yarattı.

Öte yandan, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) cuma günkü faiz kararı toplantısında büyüme tahminlerini artıracağı ve bundan sonrası için faiz artırımlarına hazır olacağı sinyalini vermesi bekleniyor. Takaiçi’nin mali genişlemeyi savunması ve bunun enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi de BoJ’un ilerleyen dönemde faiz artırımına gitme ihtimalini güçlendiriyor.

Çin Merkez Bankası ise 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3’te, 5 yıllık kredi faiz oranını da yüzde 3,50’de sabit bıraktı. Bu gelişmelerle kapanışa yakın Asya borsalarındaki tablo şöyle:

• Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2 değer kaybetti.
• Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 değer kaybetti.
• Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 değer kaybetti.
• Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 0,2 yükselerek 4.923,53 puanla rekor seviyeyi gördü.

Borsa İstanbul Rekor Peşinde: Türkiye İçin Olumlu Rüzgarlar

Küresel piyasalar çalkalanırken, Borsa İstanbul adeta kendi rüzgarını estiriyor! Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,63 değer kazanarak 12.747,88 puandan tamamladı ve tüm zamanların en yüksek kapanışına imza attı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 azalışla 14.445,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 43,2565’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 43,2770’ten işlem görüyor.

Bu olumlu tablonun arkasında, IMF’nin Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme tahminlerini yukarı yönlü revize etmesi de var. IMF, bu yıl için Türkiye büyüme tahminini yüzde 3,7’den yüzde 4,2’ye, gelecek yıl için ise yüzde 3,7’den yüzde 4,1’e yükseltti. Analistler, bugün yurt içinde konut satışları ve uluslararası yatırım pozisyonu, yurt dışında ise Almanya’da Üretici Fiyat Endeksi ve Euro bölgesinde cari işlemler dengesi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 13.000 puanın direnç, 12.600 ve 12.500 puanın ise destek konumunda olduğu ifade ediliyor.