Modern muharebe sistemlerinden finansal işlemlere kadar her alanda “aynı saati” göstermenin hayati önemi ortada. HAVELSAN, bu ihtiyaca yerli ve milli bir cevap vererek, dışa bağımlılığı sona erdirecek “TimeMaster” adlı zaman sunucusunu geliştirdi. Bu inovasyon, Türkiye’nin sadece savunma sanayii değil, birçok kritik sektördeki stratejik özerkliğini güçlendiriyor.
Modern çağın karmaşık sistemlerinde, özellikle savunma, finans ve telekomünikasyon gibi kilit sektörlerde zaman, adeta bir orkestra şefi gibi tüm birimlerin uyum içinde çalışmasını sağlıyor. Saliselerden nano saniyelere inen hassasiyetle “doğru zamanı” yakalamak, operasyonel başarı için vazgeçilmez bir koşul. Peki ya bu kritik teknolojiye dışa bağımlı kalmak? İşte tam bu noktada, Türkiye’nin teknoloji devi HAVELSAN, bu stratejik boşluğu dolduracak milli bir hamleyle sahneye çıktı.
Her bir verinin, her bir operasyonun, hatta her bir sensörün birbiriyle eşzamanlı çalışması, özellikle savunma platformlarında mutlak başarı için bir mihenk taşı. HAVELSAN Komuta Kontrol ve Savunma Teknolojileri Donanım Grup Müdürü Hayrettin Karabudak, bu gerçeğin altını çiziyor. Karabudak’a göre, verileri hassas zamanla senkronize edememek, gemilerin, silahların veya radarların bir ahenk içerisinde işlev görmesini engelliyor. Bu durum, saniyenin binde biri, milyonda biri veya hatta milyarda biri gibi çok küçük zaman dilimlerinde dahi doğru eşleşmeyi gerektiriyor.
HAVELSAN, deniz platformlarında yıllardır edindiği derin tecrübeyle biliniyor. Gemi Veri Dağıtım Sistemleri (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) gibi ürünleriyle 15 yıldır yurt içi ve dışında 65’e yakın denizaltı ve gemiye hayat veren HAVELSAN, bu süreçte önemli bir ders çıkarmış. Özellikle pandemi döneminde yaşanan tedarik zinciri aksaklıkları, bazı ülkelerin tekelleşme çabaları ve örtülü ambargolar, kritik ürünlerin temininde ciddi sıkıntılar yaşattı. İşte bu durum, HAVELSAN’ı stratejik bir hamleyle harekete geçirdi: Zaman sunucularını millileştirmek!
Hayrettin Karabudak, bu kritik ürünün yerlileştirilmesi gerektiğini belirterek, “Olası temin sıkıntılarına çözüm olarak da daha önce yurt dışından temin ettiğimiz ürünler yerine HAVELSAN olarak bir çözüm oluşturmak istedik.” ifadelerini kullanıyor. Bu arayışın sonucunda ise milli ve özgün bir donanım harikası ortaya çıktı: TimeMaster!
HAVELSAN mühendisleri, bu devrim niteliğindeki çözüm için yaklaşık 2-3 yıl süren yoğun bir mesai harcadılar. Sadece zamanı doğru bir şekilde saymakla kalmayıp, aynı zamanda bunu çeşitli arayüzler aracılığıyla ihtiyaç duyan sistemlere dağıtabilen karmaşık bir donanım ve yazılım bütünü ortaya koyuldu. Askeri alanda farklı senkronizasyon arayüzleri, sivil alanda ise telekomünikasyon sektörü gibi geniş bir kullanım yelpazesi söz konusu.
Geliştirme sürecinin sadece kod yazmak veya devre kartı tasarlamakla sınırlı olmadığını vurgulayan Karabudak, ürünün çevresel koşul testlerinden geçmesi gibi pek çok aşamanın yaklaşık 24 ila 36 ay sürdüğünü belirtiyor. Ancak bu çetin süreç meyvelerini verdi: TimeMaster, artık Türk savaş gemilerinde kullanılabilir düzeyde. Önümüzdeki aylardan itibaren teslim edilecek FLEETSTAR Gemi Veri Dağıtım Sistemleri’nde, bu milli zaman sunucusunun Türk bahriyesinin hizmetine sunulması planlanıyor. Bu, Mavi Vatan’da zaman yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor.
TimeMaster, GNSS (Küresel Uydu Navigasyon Sistemleri) sinyalleriyle aldığı zaman bilgisini, küresel uydu sistemleriyle eşleştiriyor ve bunu farklı arayüzler üzerinden dağıtıyor. Bu sayede, ADVENT savaş yönetim sistemi, radarlar, elektro-optik sistemler ve çeşitli sensörler gibi hassas zaman bilgisine ihtiyaç duyan tüm unsurlar, aynı mikro saniyede veya birbirine çok yakın zaman dilimlerinde senkronize olabiliyor.
Hayrettin Karabudak, bu hassas zamanlamanın önemini şu çarpıcı örnekle açıklıyor: “Birden fazla platformun birbiriyle veri paylaşımı yapması, bir geminin radarıyla diğer geminin silahının atış yapabilmesi, böylece müşterek bir harekat gerçekleştirebilmek mümkün oluyor.” Yani TimeMaster, sadece tek bir platformun değil, tüm kuvvet unsurlarının uyumlu bir orkestra gibi çalışmasını sağlayan stratejik bir köprü görevi üstleniyor. Verinin bir noktadan diğerine ulaşması arasındaki zaman farkının bile ölçülebildiği bu sistem, operasyonel verimlilik ve başarı için tartışılmaz bir değer taşıyor. Karabudak’ın da dediği gibi: “O yüzden zaman sunucuları platformların olmazsa olmaz öğelerinden bir tanesidir.”
HAVELSAN’ın zaman çözümleri konusundaki vizyonu, sadece savunma sanayii ile sınırlı değil, sivil sektörlere de ilham veriyor. Şirket, TimeMaster’ın ötesine geçerek bir “zaman sunucusu” ürün ailesi oluşturdu. Bu ailenin içinde, zaman senkronizasyon kartları ve özellikle denizaltılar için geliştirilen, dünyada benzeri olmayan otomatik kazanç ayarı ve kalibrasyon yapan bir GPS anten dağıtım birimi gibi yenilikçi çözümler yer alıyor.
Bu gelişmelerle HAVELSAN, ülkemizdeki zaman ve frekans çözümleri alanındaki dışa bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor. Karabudak, “Böyle bir zaman çözümü yarattığınız zaman askeri alandan daha çok sivil alanda kullanım imkanı var.” diyerek, telekomünikasyon, enerji, bankacılık sektörleri, fabrika otomasyonu ve kritik tesisler gibi birçok alandaki geniş uygulama potansiyeline dikkat çekiyor. HAVELSAN’ın amacı, zaman ve frekans çözümlerindeki eksiklikleri tamamlayarak, hem askeri hem de sivil alanın tüm ihtiyaçlarını karşılayabilecek kapsamlı bir ürün setini Türkiye’ye kazandırmak. Bu sayede, Türkiye’nin teknolojik bağımsızlık yolculuğunda önemli bir adım daha atılmış olacak.