Bakan Fidan’dan Dünya Siyasetine Cesur Çağrı: Trump İsrail’e Frene Basabilir, AB Zihniyetini Değişmeli!

Fidan’dan Davos’ta Çarpıcı Çözümlemeler: Küresel Denklem Yeniden Yazılıyor

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Davos’un hareketli koridorlarında küresel politikayı masaya yatırdı. Hadley Gamble’a verdiği özel mülakatta, Gazze’den Avrupa’ya, bölgesel gerilimlerden büyük güçler arasındaki dengelere kadar pek çok konuda ufuk açıcı tespitlerde bulundu. Fidan’ın sözleri, uluslararası arenada Türkiye’nin aktif ve yapıcı rolünü bir kez daha gözler önüne serdi.

Trump Etkisi: İsrail’e Dur Diyebilecek Tek Güç

Fidan, Gazze’deki duruma acil bir çözüm bulunması gerektiğini belirterek, bu yönde atılan adımlarda yatırım eksikliğine dikkat çekti. Türkiye’nin, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın deklare ettiği Gazze Barış Planı’na katkı sunmak ve hatta Uluslararası İstikrar Gücü’nün bir parçası olmak için hazır olduğunu dile getirdi. Ancak bu önemli adımın, uluslararası toplumun geniş bir konsensüsüne bağlı olduğunun altını çizdi.

Asıl çarpıcı açıklama ise eski ABD Başkanı Donald Trump üzerineydi. Fidan, Türkiye’nin gözünde İsrail üzerinde gerçek anlamda baskı kurabilecek tek kişinin Trump olduğuna inandığını ifade etti. Trump’ın farklı lobi baskılarından azade hareket edebilme kapasitesine sahip olduğunu düşündüklerini belirten Fidan, "Eğer isterse, İsrail’in yanlış davranışlarını durdurma kapasitesine sahip." sözleriyle beklentiyi net bir şekilde ortaya koydu.

Bölgesel Dinamikler: Yeni Bir Ortadoğu Mümkün Mü?

Bakan Fidan, Ortadoğu’daki değişen konjonktüre de değindi. Özellikle Suriye’de yaşananların, bölge ülkeleri ve uluslararası aktörlerin ilk kez bu denli hızlı ve eş güdümlü hareket ettiğini gösterdiğini kaydetti. Bu durumun, diğer sorunların çözümüne de emsal teşkil edebileceğini vurgulayan Fidan, "Ancak bölgemiz artık asla eskisi gibi olmayacak." diyerek köklü bir dönüşümün yaşandığının altını çizdi.

Ortak Akıl: Bölgesel Sahiplenme ve Hegemonya Reddi

Türkiye’nin bölgede yapıcı bir rol üstlenme çabasını sürdürdüğünü ifade eden Fidan, bölgesel meselelerin bölge ülkeleri tarafından sahiplenilmesinin hayati önem taşıdığını belirtti. ABD’nin "küresel düzenin polisi" olma arzusunda olmamasının bu yaklaşımla örtüştüğünü dile getiren Bakan, bu durumun "yeni bir Osmanlı İmparatorluğu" değil, ulus devletlerin bir araya gelerek kendi platformlarını oluşturması anlamına geldiğini izah etti. "Zira eğer sorunlarımızı çözmek için bir hegemonun gelip müdahale etmesini beklemeye devam edersek; çoğu zaman bu sorunlar bizim görmek istediğimiz şekilde çözülmez. Üstelik bunun bedeli de çok ağır olur." sözleriyle bölgedeki yerel aktörlerin inisiyatif alması gerektiğini vurguladı.

İran ve Diyaloğun İkilemi

İran’daki durumu da değerlendiren Fidan, bu ülkenin istikrarının tüm bölge için kritik olduğunu söyledi. Sorunların güç kullanmak yerine diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini hatırlatan Bakan, Washington’ın dile getirdiği "yeni bir kinetik müdahale" ihtimalinin çözüm olmadığını açıkça belirtti. İran’ın müzakereye hazır olduğunu ancak doğru bir müzakere zeminine ihtiyaç duyduğunu dile getiren Fidan, köşeye sıkıştırılmış bir İran’ın "en kötü senaryoya" hazır olabileceği uyarısında bulundu.

Suriye’de Yeni Rüzgarlar ve Yanlış Politika Düzeltmeleri

Esed rejiminin devrilmesi sonrası Suriye’de oluşan yeni iklimi de değerlendiren Fidan, komşu ülkeler olarak Ahmed Şara liderliğindeki yeni hükümetten beklentilerini ilettiklerini aktardı. Bu beklentiler arasında komşu ülkelere tehdit oluşturmamak, terör örgütleriyle işbirliği yapmamak ve azınlıklara zulmetmemek gibi temel öncelikler yer alıyordu. Fidan, ABD’nin geçmişte PKK/YPG ile DEAŞ’a karşı işbirliği yapmasını büyük bir hata olarak nitelendirerek, "Sayın Trump, ABD sistemi adına gerçekten büyük bir düzeltme yapıyor." sözleriyle mevcut durumu olumlu karşıladıklarını ifade etti. Suriyeli Kürtlerin onurlu bir şekilde ve güven içinde ülkenin parçası olmasını istediklerini ve geçmişteki vatandaşlık hakkı ihlallerinin düzeltilmesi gerektiğini vurguladı.

Körfez’deki Dostluk Köprüleri ve Diyalog İhtiyacı

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki "huzursuzluğa" da değinen Fidan, bu iki dost ülkenin yeniden bir araya geleceğine inandıklarını belirtti. "Onlar kardeşler, eski dostlar. Bence zamanı geldiğinde kendi sorunlarını çözeceklerdir." diyen Bakan, daha fazla diyalog ve iletişim kurulması gerektiğini vurguladı.

Türkiye’nin Avrupa Vizyonu: Kimlik Siyasetinden Öteye

Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) üyeliği meselesi, Hakan Fidan’ın ele aldığı kritik başlıklardan biriydi. Fidan, AB’nin Türkiye’ye karşı "kimlik siyaseti" zihniyetini koruduğu sürece tam üyeliğin gerçekleşmeyeceğini savundu. "AB, uluslarüstü bir kurum olmayı başardı ancak medeniyetlerüstü bir kurum olmayı başaramadı." diyerek eleştirisini dile getirdi. Nicolas Sarkozy döneminde başlayan bu "Hristiyan kimliği" vurgusunun, aşırı sağın yükselişine engel olamadığını, aksine tetiklediğini belirtti.

Hatta Fidan, çok iddialı bir yorumda bulunarak, "Eğer Avrupa Birliği’nin bir parçası olsaydık, Brexit yaşanmazdı ve genel olarak Avrupa çok daha dirençli olurdu." dedi. Türkiye ve İngiltere’nin AB üyesi olması halinde, Avrupa’nın kendi ağırlık merkezini yaratabileceğini ve ABD korumasına bağımlılığın azalacağını öngördü. Mevcut güvenlik sorunları karşısında AB’nin kendi savunma mimarisini oluşturma arayışına girdiğine dikkat çeken Fidan, Türkiye’nin bu denklemdeki stratejik konumunu vurguladı.

Ticaret Ahengi, Güvenlik Zafiyeti

Türkiye ile AB arasındaki 230 milyar dolarlık ticaret hacminin karşılıklı kazanca dayandığını ifade eden Fidan, bu ekonomik bağların güçlü olmasına rağmen güvenlik alanındaki işbirliğinin aynı seviyede olmadığını dile getirdi. Bölgesel istikrar ve işbirliğinin önemine vurgu yaparak, bazen olumsuz durumlardan uzak durmanın, sonradan pişman olmaktan daha iyi bir strateji olabileceğini söyledi. Hakan Fidan, Trump’ın son açıklamalarına esprili bir gönderme yaparak, dün gece birçok kişinin rahat bir uyku çektiğini ima ederek sözlerini tamamladı.